ข่าวสาร

มหาพีระมิดกิซากับ “โค้ดตัวเลข” ที่กำลังเป็นกระแส

มหาพีระมิดแห่งกิซา หรือพีระมิดของฟาโรห์คูฟู กลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง หลัง เซฟี เลวี นักวิจัยอิสระ นำเสนอรายงานการศึกษาที่อ้างว่า สัดส่วนของสิ่งก่อสร้างอายุราว 4,500 ปีแห่งนี้อาจซ่อนระบบตัวเลขที่เชื่อมโยงทั้งคณิตศาสตร์และดาราศาสตร์เอาไว้

รายงานดังกล่าวเผยแพร่บน SSRN ซึ่งเป็นพื้นที่สำหรับนำเสนองานวิจัยเบื้องต้น และยังอยู่ระหว่างรอการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ ดังนั้น ประเด็นนี้จึงควรถูกมองว่าเป็น “ข้อเสนอทางวิชาการที่น่าสนใจ” มากกว่าจะเป็นคำตอบสุดท้ายของปริศนาพีระมิด

สิ่งที่ทำให้ทฤษฎีนี้ดึงดูดความสนใจ คือ เลวีไม่ได้อ้างว่าพบตัวอักษรหรืออักษรเฮียโรกลิฟิกที่ถูกซ่อนไว้ในผนัง แต่เชื่อว่า “รหัส” อยู่ในรูปทรงและสัดส่วนโดยรวม ตั้งแต่ความสูง ความยาวฐาน ไปจนถึงมุมลาดเอียงของพีระมิด ราวกับผู้สร้างเลือกตัวเลขเหล่านี้อย่างตั้งใจเพื่อบันทึกความรู้ลงในหิน

จากสุสานฟาโรห์ สู่คลังความรู้ที่สร้างด้วยหิน

ความเข้าใจทั่วไปในประวัติศาสตร์ระบุว่า มหาพีระมิดสร้างขึ้นเพื่อเป็นสุสานของฟาโรห์คูฟู ผู้ปกครองอียิปต์ในยุคราชวงศ์ที่ 4 และเป็นหนึ่งในสิ่งก่อสร้างสำคัญของสุสานหลวงแห่งกิซา อย่างไรก็ตาม เลวีเสนอภาพที่กว้างกว่านั้น โดยมองว่าพีระมิดอาจไม่ได้มีหน้าที่เพียงรองรับพิธีกรรมหลังความตายหรือยกย่องกษัตริย์เท่านั้น

ในมุมมองของเขา ตัวพีระมิดอาจทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเก็บรักษาองค์ความรู้เกี่ยวกับตัวเลข เวลา ดวงดาว และการเคลื่อนที่บนท้องฟ้า โดยไม่จำเป็นต้องมีข้อความจารึกจำนวนมาก เพราะข้อมูลเหล่านั้นถูก “ฝัง” อยู่ในเรขาคณิตของอาคารแทน แนวคิดนี้นำไปสู่คำเปรียบเทียบที่น่าสนใจว่า พีระมิดไม่ใช่ภาชนะที่เก็บความรู้ แต่ตัวพีระมิดเองคือความรู้ที่ถูกแปรรูปให้กลายเป็นหิน

แน่นอนว่าแนวคิดนี้ฟังดูน่าตื่นเต้นมาก แต่ก็ต้องแยกให้ออกระหว่างความงดงามของการตีความ กับหลักฐานที่พิสูจน์ได้ตามมาตรฐานโบราณคดี เพราะอาคารขนาดมหึมาเช่นนี้ย่อมมีสัดส่วนที่สัมพันธ์กับเรขาคณิตอยู่แล้ว การพบตัวเลขที่ดูใกล้เคียงกับค่าทางดาราศาสตร์จึงยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าผู้สร้างตั้งใจเข้ารหัสข้อมูลเหล่านั้น

ตัวเลข 27.5 และ 70 เชื่อมโยงดวงจันทร์กับดาวซิริอุส

หนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมา คือ ตัวเลข 27.5 ซึ่งเลวีมองว่าใกล้เคียงกับระยะเวลาประมาณ 27.55 วัน อันเกี่ยวข้องกับช่วงที่ดวงจันทร์โคจรเข้าใกล้โลกมากที่สุด ตัวเลขดังกล่าวทำให้เกิดคำถามว่า ผู้สร้างพีระมิดอาจสังเกตและบันทึกวัฏจักรของดวงจันทร์ผ่านการออกแบบอาคารหรือไม่

อีกตัวเลขหนึ่งคือ 70 ซึ่งถูกนำไปเปรียบเทียบกับช่วงเวลาที่ดาวซิริอุสหายไปจากท้องฟ้ายามค่ำคืน เนื่องจากถูกแสงอาทิตย์บดบัง ก่อนจะกลับมาปรากฏให้เห็นอีกครั้งในช่วงเวลาที่เหมาะสม ดาวซิริอุสมีความสำคัญอย่างมากต่อชาวอียิปต์โบราณ เพราะสัมพันธ์กับปฏิทิน ฤดูกาล และวัฏจักรน้ำหลากของแม่น้ำไนล์

นอกจากดวงจันทร์และดาวซิริอุสแล้ว เลวียังระบุว่า ตัวเลขจากสัดส่วนบางส่วนของพีระมิดมีความสอดคล้องกับวัฏจักรการเคลื่อนที่ของดาวเสาร์ ดาวพฤหัสบดี ดาวศุกร์ และดาวอังคาร รวมถึงมีความใกล้เคียงกับค่าพายและสัดส่วนทองคำ ซึ่งเป็นแนวคิดทางคณิตศาสตร์ที่มักถูกนำมาอธิบายความสมดุลและความงามของรูปทรง

จุดนี้เองที่ทำให้เรื่องราวดูคล้าย “รหัสลับแห่งอียิปต์” เพราะตัวเลขจากอาคารโบราณถูกนำไปเชื่อมกับสิ่งที่อยู่บนท้องฟ้า อย่างไรก็ตาม ความใกล้เคียงของตัวเลขอาจเกิดจากการเลือกวิธีคำนวณ หน่วยวัด และจุดอ้างอิงที่แตกต่างกันได้ จึงจำเป็นต้องให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบว่าการคำนวณนั้นสอดคล้องกับวิธีคิดของชาวอียิปต์โบราณจริงหรือไม่

จำลองพีระมิด 100,000 รูป เพื่อทดสอบว่าเป็นเรื่องบังเอิญหรือเปล่า

เพื่อสนับสนุนข้อเสนอของตนเอง เลวีระบุว่าได้ใช้คอมพิวเตอร์สร้างแบบจำลองพีระมิดสไตล์อาณาจักรเก่าที่มีขนาดและสัดส่วนแตกต่างกันถึง 100,000 แบบ จากนั้นนำรูปทรงเหล่านั้นมาทดสอบด้วยเกณฑ์เดียวกับที่ใช้วิเคราะห์มหาพีระมิดกิซา

ผลที่รายงานระบุว่า มีแบบจำลองประมาณ 2,419 แบบ หรือราว 2.4 เปอร์เซ็นต์ ที่ให้รูปแบบตัวเลขสอดคล้องกับความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์และดาราศาสตร์ที่ตั้งไว้ ตัวเลขนี้ถูกใช้เป็นเหตุผลว่า มหาพีระมิดอาจมีความพิเศษกว่าพีระมิดที่สุ่มสร้างขึ้นทั่วไป และความสอดคล้องหลายจุดอาจไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ

แต่การจำลองลักษณะนี้ก็มีรายละเอียดที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ เช่น เกณฑ์ใดถูกใช้ตัดสินว่า “สอดคล้อง” ระยะห่างจากค่าจริงยอมรับได้มากน้อยแค่ไหน ใช้หน่วยวัดแบบใด และเลือกตัวเลขที่จะนำมาเปรียบเทียบจากข้อมูลทั้งหมดอย่างไร หากปรับเงื่อนไขหรือเลือกจุดวัดต่างออกไป ผลลัพธ์ก็อาจเปลี่ยนได้

พูดง่าย ๆ คือ การพบความสัมพันธ์ทางตัวเลขเป็นเบาะแสที่ชวนให้ศึกษาต่อ แต่ยังไม่ใช่หลักฐานเด็ดขาดว่า ชาวอียิปต์โบราณตั้งใจสร้างพีระมิดให้เป็นแผนผังดาราศาสตร์ การพิสูจน์เจตนาของผู้สร้างเมื่อผ่านเวลามานานหลายพันปีเป็นงานที่ยากมาก และต้องใช้ทั้งหลักฐานจากการก่อสร้าง เอกสารโบราณ และบริบททางสังคมประกอบกัน

ทฤษฎีเบนเบนและ “ดวงตาแห่งซาฮารา”

เลวียังเสนอทฤษฎีที่ท้าทายความเข้าใจเดิมเกี่ยวกับจุดประสงค์ของมหาพีระมิด โดยเห็นว่า พีระมิดอาจสร้างขึ้นเพื่ออุทิศให้แก่ “เบนเบน” เนินดินแห่งการกำเนิดในตำนานการสร้างโลกของอียิปต์โบราณ มากกว่าจะสร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์แด่ฟาโรห์คูฟูเพียงอย่างเดียว

นอกจากนี้ เขายังเชื่อมโยงเบนเบนเข้ากับ “ดวงตาแห่งซาฮารา” หรือโครงสร้างริชาตในประเทศมอริเตเนีย ซึ่งมีลักษณะเป็นวงแหวนขนาดใหญ่กลางทะเลทราย แนวคิดของเลวีคือ บริเวณดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับถิ่นฐานเดิมของบรรพบุรุษชาวอียิปต์ ก่อนการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความแห้งแล้งจะผลักดันให้ผู้คนอพยพเข้าสู่ลุ่มแม่น้ำไนล์

ฟังแล้วชวนจินตนาการไม่น้อย เพราะมันเชื่อมภูมิศาสตร์ ตำนานกำเนิดโลก และประวัติศาสตร์การโยกย้ายของมนุษย์เข้าด้วยกัน แต่ในเวลานี้ยังไม่มีหลักฐานโบราณคดีหรือประวัติศาสตร์ที่ยืนยันความเชื่อมโยงดังกล่าวอย่างเป็นทางการ จึงควรถือเป็นสมมติฐานที่ต้องการหลักฐานเพิ่มเติม ไม่ใช่ข้อสรุปว่าใครเป็นผู้สร้างพีระมิดอย่างแท้จริง

แล้วมหาพีระมิดเป็นสุสานหรือคลังปัญญากันแน่?

คำตอบที่ระมัดระวังที่สุดในตอนนี้คือ อาจยังไม่จำเป็นต้องเลือกเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง มหาพีระมิดสามารถมีความหมายเชิงศาสนาและการเมืองในฐานะสุสานหลวง ขณะเดียวกันก็สะท้อนความรู้ด้านการสำรวจ วิศวกรรม คณิตศาสตร์ และดาราศาสตร์ของผู้สร้างได้ด้วย

ชาวอียิปต์โบราณจำเป็นต้องวางแนวอาคารให้แม่นยำ คำนวณระดับพื้นที่ เคลื่อนย้ายหินจำนวนมหาศาล และออกแบบห้องทางเดินให้รับน้ำหนักได้ ความสำเร็จเหล่านี้ล้วนแสดงถึงองค์ความรู้ขั้นสูง แม้ไม่จำเป็นต้องสรุปว่าพีระมิดถูกสร้างขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็น “สารานุกรมหิน” โดยตรงก็ตาม

เสน่ห์ของข่าวนี้จึงไม่ได้อยู่แค่การประกาศว่าพบโค้ดลับ แต่คือการชวนเรากลับไปมองอารยธรรมอียิปต์โบราณด้วยสายตาใหม่ พีระมิดอาจไม่ได้เป็นเพียงกองหินขนาดใหญ่กลางทะเลทราย หากเป็นผลรวมของศรัทธา อำนาจ วิศวกรรม และความพยายามของมนุษย์ในการทำความเข้าใจท้องฟ้า

อย่างไรก็ตาม รายงานของเลวียังไม่ผ่านการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ และทฤษฎีเรื่องเบนเบนกับดวงตาแห่งซาฮารายังไม่มีหลักฐานรองรับเพียงพอ ดังนั้น สิ่งที่ยืนยันได้ในตอนนี้คือ มีข้อเสนอใหม่ที่น่าสนใจเกิดขึ้น ส่วนคำถามว่า “โค้ดตัวเลข” เป็นเจตนาที่ผู้สร้างใส่ไว้จริง หรือเป็นรูปแบบที่เกิดจากการตีความภายหลัง ยังคงต้องรอการตรวจสอบจากวงการวิชาการต่อไป