ข่าวสาร

ของลดครึ่งราคาไม่ได้แปลว่าซื้อเก็บได้ทุกอย่าง

ช่วงค่ำในซูเปอร์มาร์เก็ตญี่ปุ่นมักมีบรรยากาศคึกคักเป็นพิเศษ เพราะเป็นเวลาที่พนักงานเริ่มติดป้ายลดราคาบนอาหารปรุงสำเร็จและเมนูพร้อมรับประทาน หลายรายการลดตั้งแต่ 30% ไปจนถึงครึ่งราคา ทำให้เมนูที่เดิมอาจดูมีราคาสูงกลายเป็นของกินที่จับต้องได้ง่ายขึ้น

แต่ความคุ้มค่าอาจไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขส่วนลดเพียงอย่างเดียว ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารญี่ปุ่นเตือนว่า หากซื้ออาหารลดราคาโดยไม่ได้วางแผน อาหารเหล่านั้นอาจไม่ได้ถูกกินจริง และสุดท้ายกลายเป็นขยะอาหารในตู้เย็นของเราแทนที่จะช่วยประหยัดเงิน

ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่การหลีกเลี่ยงสินค้าลดราคา แต่คือการแยกให้ออกว่าอะไรควรซื้อกินทันที อะไรพอเก็บได้ และอะไรไม่เหมาะกับการซื้อตุน แม้จะลดราคามากแค่ไหนก็ตาม

ญี่ปุ่นมีปัญหาขยะอาหารหลายล้านตันต่อปี

รายงานของสำนักข่าว Nikkan SPA! ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น ระบุว่า ญี่ปุ่นมีขยะอาหารรวมประมาณ 4.61 ล้านตันต่อปี ตัวเลขนี้แบ่งเป็นขยะจากภาคธุรกิจราว 2.37 ล้านตัน และขยะจากภาคครัวเรือนประมาณ 2.24 ล้านตัน

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าอาหารที่ถูกทิ้งไม่ได้เกิดจากร้านค้าเพียงอย่างเดียว แต่พฤติกรรมในบ้านก็มีส่วนไม่น้อย การซื้ออาหารเพราะเห็นว่าราคาถูก ซื้อเกินจำนวนคนกิน หรือคิดว่าจะเก็บไว้กินวันหลังโดยไม่ตรวจสอบอายุและวิธีเก็บ ล้วนเป็นสาเหตุที่ทำให้ส่วนลดกลายเป็นค่าใช้จ่ายที่สูญเปล่า

ซูกิ อากัตสึกิ ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหาร จึงเสนอแนวคิดว่า ผู้บริโภคควรมองอาหารลดราคาอย่างมีแผน โดยเฉพาะการพิจารณาว่าอาหารนั้นแช่แข็งได้หรือไม่ เนื้อสัมผัสจะเปลี่ยนแค่ไหน และมีโอกาสกินหมดก่อนหมดอายุหรือเปล่า

4 อาหารลดราคาที่ไม่ควรซื้อตุน

บทความต้นทางระบุว่า มีอาหารลดราคาหลายประเภทที่ดูน่าซื้อในเวลานั้น แต่ไม่เหมาะกับการซื้อเก็บไว้กินวันหลัง เพราะคุณภาพเสื่อมเร็วหรือไม่สามารถเก็บรักษาได้ดี รายละเอียดของกลุ่มอาหารที่ถูกเตือนมีดังนี้

1. อาหารทอดและของทอดที่ปรุงเสร็จแล้ว ของทอดอย่างไก่ทอด หมูทอด เทมปุระ หรือของชุบแป้งทอด มักดูน่ากินมากเมื่อเพิ่งซื้อใหม่ ๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไป แป้งจะดูดซับความชื้นจากอาหารและอากาศ ทำให้ความกรอบลดลงอย่างรวดเร็ว หากนำไปแช่เย็น เนื้อสัมผัสอาจนิ่มและเหนียว ส่วนการนำกลับมาอุ่นก็อาจทำให้แป้งแข็งหรืออมน้ำมันมากกว่าเดิม

อาหารประเภทนี้จึงเหมาะกับการซื้อในปริมาณที่กินหมดในมื้อนั้นมากกว่า หากจำเป็นต้องเก็บ ควรรีบนำเข้าตู้เย็นและอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน ไม่ควรวางทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน แม้จะติดป้ายลดราคาและดูเหมือนเพิ่งทำเสร็จก็ตาม

2. ซูชิและอาหารที่มีข้าวเป็นส่วนประกอบ ซูชิเป็นอีกเมนูที่หลายคนเห็นลดราคาแล้วรู้สึกว่าคุ้มมาก แต่ข้าวซูชิจะเปลี่ยนเนื้อสัมผัสได้ง่ายเมื่อแช่เย็น ความนุ่มและรสชาติอาจลดลง ขณะที่หน้าซูชิซึ่งเป็นปลา อาหารทะเล หรือวัตถุดิบสดก็มีข้อจำกัดด้านความสดและความปลอดภัย

ซูชิแบบลดราคาจึงควรซื้อเมื่อมีแผนจะรับประทานทันที ไม่ใช่ซื้อหลายกล่องเพราะส่วนลดแล้วหวังเก็บไว้กินในวันถัดไป การดูเวลาบริโภคและคำแนะนำบนฉลากเป็นเรื่องสำคัญมาก โดยเฉพาะซูชิที่มีวัตถุดิบดิบหรือกึ่งสุก

3. สลัดและผักหั่นพร้อมรับประทาน สลัดในกล่องดูเป็นเมนูสุขภาพและสะดวก แต่ผักที่ถูกล้าง หั่น และบรรจุไว้แล้วมักเสื่อมคุณภาพเร็วกว่าผักทั้งหัวหรือผักที่ยังไม่ได้ตัดแต่ง เมื่อเวลาผ่านไป ผักอาจเหี่ยว มีน้ำขัง สีเปลี่ยน หรือมีกลิ่นผิดปกติ

น้ำสลัดและท็อปปิงบางชนิดก็ทำให้ผักช้ำเร็วขึ้น หากซื้อมาแล้วไม่ได้กินภายในเวลาอันเหมาะสม ความสดและรสชาติจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือเลือกขนาดพอดีมื้อ ตรวจดูสภาพผักในกล่อง และแยกน้ำสลัดออกจากผักจนกว่าจะรับประทาน

4. อาหารปรุงสำเร็จที่มีวัตถุดิบสดหรือซอสผสมหลายชนิด อาหารกลุ่มนี้อาจรวมถึงกับข้าวพร้อมรับประทาน เมนูที่มีอาหารทะเล เนื้อสัตว์ ไข่ หรือซอสต่าง ๆ อยู่รวมกัน แม้จะอุ่นกินได้สะดวก แต่คุณภาพของส่วนประกอบแต่ละอย่างอาจเปลี่ยนเร็วไม่เท่ากัน เมื่อเก็บไว้นาน รสชาติอาจเพี้ยน เนื้อสัมผัสอาจแฉะ และส่วนประกอบบางอย่างอาจไม่เหมาะกับการนำไปแช่แข็ง

ผู้ซื้อจึงควรดูฉลากวันหมดอายุ วิธีเก็บรักษา และเวลาที่แนะนำให้บริโภคอย่างละเอียด หากเป็นเมนูที่มีหลายองค์ประกอบและไม่แน่ใจว่าจะเก็บอย่างไร การซื้อเท่าที่กินหมดในวันนั้นมักเป็นทางเลือกที่ดีกว่า

ทำไมอาหารลดราคาถึงกลายเป็น “กับดัก” ได้

ส่วนลดทำให้เรารู้สึกว่ากำลังได้กำไร ทั้งที่ในความเป็นจริงอาจกำลังซื้อของที่ไม่จำเป็น ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นได้ง่ายมาก โดยเฉพาะเวลาเห็นป้ายลดครึ่งราคา ผู้ซื้ออาจคิดว่า “ซื้อไว้ก่อน เดี๋ยวค่อยกิน” หรือ “ราคานี้หาไม่ได้แล้ว” แต่เมื่อกลับถึงบ้านอาจพบว่ามีอาหารอยู่แล้วหลายอย่าง หรือไม่มีเวลารับประทานให้หมด

อาหารลดราคาแบบพร้อมกินจำนวนมากยังมีอายุการเก็บสั้นกว่าวัตถุดิบทั่วไป ส่วนลดจึงมักสะท้อนว่าอาหารใกล้ถึงเวลาที่ควรบริโภค ไม่ได้หมายความว่าสินค้านั้นเหมาะสำหรับการเก็บหลายวัน การซื้ออย่างชาญฉลาดต้องมองทั้งราคาต่อหน่วย ปริมาณที่กินได้จริง และเวลาที่เหลือก่อนหมดอายุ

อีกเรื่องที่ควรระวังคือการแช่แข็งแบบไม่เหมาะสม อาหารบางชนิดแช่แข็งได้ แต่บางชนิดเมื่อละลายแล้วจะมีน้ำออกมาก เนื้อสัมผัสเละ หรือรสชาติเปลี่ยน หากไม่เคยลองเก็บเมนูนั้นมาก่อน ก็ไม่ควรซื้อจำนวนมากเพียงเพราะเห็นส่วนลดสูง

วิธีเลือกของลดราคาให้คุ้มเงินจริง

ก่อนหยิบอาหารลดราคาลงตะกร้า ลองหยุดคิดสั้น ๆ ด้วยคำถามง่าย ๆ ว่า วันนี้หรือพรุ่งนี้จะกินไหม กินได้กี่คน และต้องเก็บอย่างไร หากตอบได้ชัดเจนก็มีโอกาสซื้อได้คุ้มกว่าเดิม แต่ถ้ายังไม่รู้ว่าจะกินเมื่อไร สินค้านั้นอาจไม่ใช่ของถูก แต่อาจเป็นของที่กำลังจะกลายเป็นขยะ

ควรเริ่มจากตรวจฉลากวันควรบริโภค วิธีเก็บรักษา และสภาพบรรจุภัณฑ์ หากกล่องบวม มีน้ำรั่ว ฝาปิดไม่สนิท หรืออาหารมีกลิ่นและสีผิดปกติ ก็ควรหลีกเลี่ยง แม้จะลดราคาแรงแค่ไหนก็ตาม นอกจากนี้ควรพิจารณาพื้นที่ในตู้เย็นด้วย เพราะการอัดอาหารแน่นเกินไปอาจทำให้อากาศเย็นหมุนเวียนไม่ทั่วถึง

สำหรับอาหารที่ตั้งใจจะเก็บ ควรแบ่งใส่ภาชนะหรือถุงให้เหมาะกับจำนวนมื้อ ติดวันที่ซื้อไว้ด้านหน้า และวางอาหารที่ต้องกินก่อนในตำแหน่งที่มองเห็นง่าย หากเป็นอาหารที่สามารถนำไปปรุงต่อได้ การปรับเป็นเมนูใหม่อย่างข้าวผัด แกง ซุป หรือไส้แซนด์วิชก็ช่วยเพิ่มโอกาสกินหมดได้

ส่วนลดที่ดีต้องช่วยทั้งกระเป๋าเงินและสิ่งแวดล้อม

ผู้เชี่ยวชาญยังมองว่า อาหารลดราคาไม่ได้เป็นเรื่องเลวร้าย ตรงกันข้าม การซื้อสินค้าที่ใกล้ถึงเวลาบริโภคและนำมากินทันที สามารถช่วยลดการทิ้งอาหารของซูเปอร์มาร์เก็ตได้ แต่ความตั้งใจนั้นจะสำเร็จหรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่าผู้บริโภคซื้ออย่างพอดีและจัดการอาหารต่ออย่างไร

หลักคิดที่นำไปใช้ได้ง่ายคือ ซื้อเท่าที่กิน เก็บให้ถูกวิธี และอย่าฝืนกินอาหารที่มีสัญญาณผิดปกติ ส่วนลดไม่ควรทำให้เรามองข้ามความปลอดภัย และไม่ควรทำให้ตู้เย็นเต็มไปด้วยอาหารที่ไม่มีแผนจะรับประทาน

ครั้งหน้าที่เจอป้ายลดครึ่งราคา ลองดูให้ครบทั้งประเภทอาหาร เวลาที่เหลือ อายุการเก็บ และจำนวนคนกิน หากเป็นของทอด ซูชิ สลัดผักหั่น หรืออาหารปรุงสำเร็จที่มีวัตถุดิบสดหลายชนิด การซื้อกินทันทีมักเหมาะกว่าการซื้อตุน วิธีนี้จะช่วยให้ประหยัดเงินจริง ลดการทิ้งอาหาร และทำให้ส่วนลดกลายเป็นความคุ้มค่าอย่างแท้จริง