ข่าวสาร

ถ้าพูดถึง ‘การขโมย’ ที่สร้างแรงกระเพื่อมที่สุดในวงการศิลปะ คงไม่มีเหตุการณ์ไหนจะโด่งดังและสั่นสะเทือนเท่าการหายตัวไปของภาพ ‘โมนาลิซา’ จากพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ.1911 วันนั้นเองที่สองศิลปินเดินทางมาสเก็ตช์ผลงาน แต่กลับพบว่าภาพอันเลื่องชื่อได้หายไปอย่างเหลือเชื่อ เจ้าหน้าที่คิดว่าภาพอาจถูกนำไปถ่ายรูป แต่ความจริงคือมันถูกมือดีพาตัวออกจากกรอบอย่างแนบเนียน เบื้องหลังการหายตัวครั้งนี้คือ วินเชนโซ (หรือบางแห่งเรียก วินเซนโซ) เปรูจา ช่างติดกระจกนิรภัยชาวอิตาลี ผู้เคยทำงานในลูฟวร์ เขาซ่อนตัวอยู่ในพิพิธภัณฑ์ทั้งวันทั้งคืน ก่อนจะใช้เวลาช่วงปิดงัดแงะเอาภาพออกมา แล้วห่อไว้ใต้เสื้อคลุมหลวมสีขาว เดินออกมาอวดสายตาคนทั่วไปราวกับไม่มีอะไรเกิดขึ้น แผ่นไม้ขนาดเล็กของดาวินชีจึงหลุดรอดออกมาจากห้องจัดแสดงได้อย่างง่ายดาย หลังจากนั้น ลูฟวร์ปิดทำการนานหนึ่งสัปดาห์เพื่อสอบสวน ท่ามกลางความตกตะลึงของผู้คนทั่วฝรั่งเศสและยุโรป ข่าวแพร่กระจายเร็วมากจนสื่อต่างประเทศรายงานกันยกใหญ่ นับเป็นการปลุกกระแสให้คนทั่วโลกรู้จัก ‘หญิงสาวที่มีรอยยิ้มปริศนา’ ที่ก่อนหน้านี้แทบไม่มีใครสนใจเลยด้วยซ้ำ เมื่อเปิดทำการอีกครั้ง ผู้คนแห่กันมาดูจุดเดิมที่เคยแขวนภาพ ซึ่งกลายเป็นผนังเปล่าๆ ทำให้เกิดคำถามตามมากมายว่า ทำไมถึงเพิ่งมาโด่งดังตอนโดนขโมยนี่เอง? 28 เดือนผ่านไป ความจริงก็ปรากฏขึ้นเมื่อเปรูจาตัดสินใจติดต่อนายหน้าค้างานศิลปะในเมืองฟลอเร็นส์ อ้างชื่อปลอมว่า ลีโอเนาร์โด วินเซ็นโต้ พร้อมข้อเสนอที่จะนำภาพกลับสู่มาตุภูมิ ด้วยความเชื่อผิดๆ ของเขาว่า โมนาลิซาถูกปล้นโดยฝรั่งเศสสมัยสงคราม จึงต้องนำกลับบ้านเกิดให้สมกับศักดิ์ศรีของประเทศ เขาขอเงินเพียงเล็กน้อยสำหรับภารกิจชาตินี้ แต่สุดท้ายก็ถูกตำรวจตามมาจับได้จากการวางแผนร่วมกับภัณฑารักษ์ท้องถิ่น ในการไต่สวน ศัลย์กรรมแห่งจิตวิญญาณเกิดขึ้นเมื่อเปรูจากล่าวต่อหน้าศาลด้วยน้ำเสียงภาคภูมิ “ผมไม่ได้ต้องการเงิน ผมแค่ต้องการนำเธอกลับบ้าน ผมเชื่อว่าภาพนี้ควรอยู่กับเรา ไม่ใช่ฝรั่งเศส” คำพูดเหล่านี้ทำให้ชาวอิตาเลียนจำนวนมากเห็นใจและยกให้เขาเป็นวีรบุรุษ แม้จะถูกตัดสินจำคุกเพียงปีเศษ แต่ได้รับการปล่อยตัวเร็วกว่ากำหนด เพราะสังคมมองเขาไม่ใช่อาชญากรธรรมดา หากแต่คือผู้เสียสละเพื่อแผ่นดินเกิด ผลพวงจากการก่อเหตุครั้งนี้ ไม่เพียงทำให้ ‘ลา โฌกองด์’ ได้รับความสนใจแบบพลิกหน้ามือ เป็นต้นกำเนิดของการประชาสัมพันธ์ชั้นเยี่ยมที่ไม่ต้องลงทุนแม้แต่บาทเดียว จุดเริ่มต้นของการเดินทางอันยาวไกลสู่ความเป็นตำนานระดับโลก ที่ทุกวันนี้นักท่องเที่ยวยังแห่กันเข้าแถวยาวเหยีด เพื่อชื่นชมใบหน้าที่ดูเหมือนกำลังพูดคุยอยู่เบื้องหน้า แม้ว่าจะมีหลายเหตุการณ์ตามมาหลังจากนั้น ทั้งน้ำกรด ก้อนหิน หรือแม้แต่เค้ก แต่ไม่มีอะไรจะยิ่งใหญ่เท่ากับวันที่เธอล่องหนกลางเมืองหลวงแห่งแสงสี การหายตัวครั้งนั้นเปลี่ยนประวัติศาสตร์ศิลปะตลอดกาล ทำให้เราตั้งคำถามเสมอว่า ถ้าไม่มีการขโมย จะมีใครรู้จักเธอกันบ้าง? หรืออาจจะเป็นเพราะเรื่องราวแปลกประหลาดเหล่านี้เอง ที่ทำให้ใบหน้าของหญิงสาวผู้นี้ยังคงตราตึงอยู่ในหัวใจของผู้คนทั่วทุกมุมโลกมาจนถึงปัจจุบัน